Pomidor przy paliku wypuszcza z kątów liści nowe pędy, a gęsty krzew zaczyna zasłaniać owoce. Zwykle usuwa się część bocznych przyrostów, szczególnie u odmian wysokich, ale przy pomidorach karłowych zbyt mocne cięcie może zabrać przyszły plon.
Najpierw rozpoznaj typ pomidora, potem sięgnij po sekator
- Odmiany wysokie można prowadzić na jeden lub dwa pędy, usuwając pozostałe wilki.
- Odmiany karłowe zwykle wymagają delikatniejszego cięcia, bo ich boczne pędy również owocują.
- Wilk wyrasta w kącie między liściem a łodygą; nie myl go z gronem kwiatowym.
- Liście usuwaj oszczędnie: chore, dotykające ziemi lub leżące pod najniższym gronem.
- Mokrych roślin nie przycinaj, a narzędzie oczyść po kontakcie z podejrzaną rośliną.
Wilki usuwaj u pomidorów wysokich, a krzaczaste tnij oszczędnie
Najpierw sprawdź etykietę odmiany albo sposób wzrostu rośliny. Pomidory wysokie, czyli niekończące wzrostu, wypuszczają nowe pędy i kwiatostany przez długi czas, dlatego można je prowadzić przy podporze na jeden lub dwa pędy. Odmiany krzaczaste kończą wzrost po zawiązaniu kwiatów na wierzchołku, więc ich boczne przyrosty często są częścią plonu.
Wilk wyrasta z kąta między główną łodygą a ogonkiem liścia. Grono kwiatowe pojawia się na łodydze osobno, nie w takim kącie. Jeśli pomylisz te części, możesz niechcący usunąć miejsce, w którym zawiązałyby się owoce.
W pomidorze prowadzonym na jeden pęd zostaw główną łodygę, a wilki usuwaj. Przy dwóch pędach zachowaj jeden silny odrost pod pierwszym gronem kwiatowym i pozostałe wyłamuj. Nie zostawiaj więcej pędów, niż może pomieścić podpora: rozrastająca się roślina potrzebuje więcej przestrzeni, a jej liście łatwiej się zagęszczają. Podział na odmiany samokończące i wysokie oraz różne sposoby ich prowadzenia opisuje poradnik Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Małe wilki łatwo wyłamać, grube pędy lepiej odciąć
Gdy odrost jest młody i miękki, przytrzymaj łodygę główną, a wilka delikatnie wyłam na bok. Zrób to ostrożnie, by nie naderwać skórki łodygi. Gruby, zdrewniały pęd odetnij czystym, ostrym sekatorem, zamiast szarpać go ręką.
Wybierz suchy dzień, kiedy roślina obeschła po rosie lub podlewaniu. Mokre liście i rany sprzyjają rozprzestrzenianiu się chorób, a sekator z sokiem chorej rośliny może przenieść patogeny na kolejną. Jeśli zauważysz podejrzane plamy, pracuj najpierw przy zdrowych krzewach, a narzędzie oczyść przed przejściem dalej, według poradnika o chorobach pomidora z Uniwersytetu Clemson.
| Sytuacja | Możliwa przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Odmiana wysoka przy paliku, wilki dopiero się rozwijają | Roślina zagęści się, jeśli wszystkie odrosty zostaną | Wybierz jeden lub dwa pędy prowadzące i regularnie usuwaj pozostałe wilki |
| Odmiana krzaczasta ma liczne boczne pędy | Silne cięcie może usunąć pędy, które miały owocować | Ogranicz się do pędów chorych, połamanych lub leżących na ziemi |
| Roślina jest mokra albo na liściach widać plamy | Cięcie może ułatwić przenoszenie chorób | Odłóż zabieg do obeschnięcia roślin; chore części usuwaj osobno i czyść narzędzie |
| Roślina jest mocno ogołocona, a owoce wystawione na słońce | Utrata liści zmniejsza powierzchnię fotosyntezy i odsłania owoce | Przerwij usuwanie zdrowych liści; zostaw ulistnienie osłaniające grona |
Przycinanie może powiększyć owoce, ale ograniczyć plon z krzewu
Cięcie często przedstawia się jako prostą drogę do większej liczby pomidorów. Wyniki doświadczeń pokazują bardziej złożony kompromis. W próbie Oregon State University z 1977 roku pomidory odmiany Early Girl prowadzone przy palikach i mocno przycinane miały średnią masę owocu 141 g, a rośliny bez cięcia 109 g. Jednocześnie autorzy odnotowali niższy plon z pojedynczej przycinanej rośliny. Według opracowania Oregon State University o przycinaniu pomidorów wynik dotyczy konkretnej odmiany i warunków doświadczenia, nie gwarantuje takiej samej różnicy w przydomowym ogródku.
W ocenie tych danych cięcie ma sens przede wszystkim wtedy, gdy zależy Ci na uporządkowaniu wysokiej rośliny, większych owocach lub łatwiejszym dostępie do gron. Jeśli priorytetem jest dużo owoców z pojedynczego krzewu, zostawienie większej liczby zdrowych pędów może być rozsądniejsze. Nie traktuj więc samego przycinania jako gwarancji obfitszego zbioru.
Nie usuwaj zdrowych liści, żeby przyspieszyć dojrzewanie
Ogołacanie krzewu z liści może wyglądać jak sposób na odsłonięcie owoców, lecz liście wytwarzają cukry potrzebne roślinie do wzrostu i owocowania. Poradnik Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin przestrzega przed usuwaniem niemal wszystkich liści jako sposobem na szybsze dojrzewanie. Usuwaj te, które są chore, dotykają ziemi albo znajdują się poniżej najniższego grona, jeśli chcesz ograniczyć kontakt z glebą.
Podobnie z ogławianiem, czyli odcięciem wierzchołka głównego pędu. Ten zabieg może zatrzymać dalszy wzrost wysokiego pomidora, ale nie jest rutynowym cięciem dla wszystkich odmian. Przy odmianie krzaczastej wierzchołek sam kończy wzrost, a jego usunięcie może zabrać kwiaty i przyszłe owoce.
Najbezpieczniej ciąć mało i zgodnie z pokrojem rośliny
Przed każdym cięciem odpowiedz sobie na dwa pytania: czy pomidor rośnie wysoko, czy krzaczasto, oraz czy usuwany fragment to wilk, liść czy grono kwiatowe. U wysokich odmian kształtuj liczbę pędów, u krzaczastych zachowuj owocujące rozgałęzienia. W obu przypadkach zostaw zdrowe liście, które osłaniają owoce i zasilają roślinę.
Jeśli nie masz pewności, zacznij od usunięcia jednego małego wilka i obejrzyj pozostałe kąty liści. Pomidor nie potrzebuje idealnie ogołoconej łodygi; potrzebuje takiego prowadzenia, które utrzyma krzew w ryzach bez pozbawiania go przyszłych gron.
